اصطلاحات معماری سنتی

اینبار من و تو معمار مجموعه ای از اصطلاحات معماری سنتی را جهت آشنایی شما عزیزان با این واژه نامه ی معماری سنتی قرار داده است.

 

اصطلاحات معماری سنتی

 

اصطلاحات معماری سنتی

واژه نامه معماری سنتی ایران

🔹آبساب: آجر تراش داده شده ای که با آجر دیگر در آب ساییده شده باشد.

🔹آژند: ملات خمیری است که فاصله میان مصالح را پر کرده، قطعات مختلف را به هم می چسباند.(گلی باشد که بر روی خشت پهن کنند.)

🔹آمود: آرایشی که پس از پایانکار ساختمان بر آن بیفزایند.تزئین الحاقی، نماسازی سنگی، آجری، کاشیکاری و گچ بری.

🔹آهیانه: به معنی جمجمه در گنبدهای دو پوسته، پوسته زیرین را می گویند.

🔹آسمانه: سقف.

🔹ازاره: بخشی از دیوار پایین است که معمولا برای استحکام بیشتر آمودی از سنگ و کاشی دارد.

🔹اسپر: دیوار جدا کننده- دیوارهایی که میان دو پایه باربر می سازند.بخشی از نمای ساختمان که در و پنجره نداشته باشد.

🔹اشکوب: طبقه، سقف، هر مرتبه از پوشش خانه طبقه.

🔹افراز: ارتفاع،بلندی، کرسی منبر.

🔹انبسان: مخالفت،کنتراست.

🔹ایدری: مصالحی که از محل برداشت می شود.

🔹بستو: نوعی قوس بیضی شکل است که در ساخت گنبد استفاده می شود و نسبت فاصله کانونی به دهانه 4 به 3 است.

🔹بیز: به معنای تاب است و در معماری نوعی قوس بیضی شکل است.

🔹پاکار: جای که طاق شروع می شود.

🔹پالار: تیر حمال یا چیزی که شاه تیر روی آن قرار می گیرد.

🔹پادجفت: ناقرینه سازی

🔹پرچفت : تضاد،تنوع، کاری که برای بر هم زدن قرینه و یکنواختی در ساختمان انجام می دهند.

🔹پشتبند: دیوار یا طاقی که در پشت ساختمان یا دیوار می سازند.

🔹پنام: عایق دستمال و پارجه ای که موبدان در جلوی دهان خود می آویختند.

🔹پناه: در خانه یا ساختمان قسمت رو به آفتاب را می گویند.

🔹پیمون: اندازه و مقیاس.

🔹پیلک: ستون باریک و کوچک.

🔹تابش بند: تیغه های نازکی که جهت جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب در جلوی اتاقها قرار گرفته است.

🔹تویزه: دنده های اصلی پوشش طاق.لنگه، قالب و قوسی که با گچ و نی ساخته می شود.

🔹جفت: قرینه سازی.

🔹چپبله: پوشش سردرگاه.

🔹چفت: قوس.

🔹چفت: بست.

🔹خوانچه پوشش: قطعات مختلف کاربندی که بین دو تویزه را می پوشاند.

🔹خشیخان: هواکشهای روی پشت بام.

🔹رخبام: پیش آمدگی لبه بام و جایی که نما سازی تمام می شود.

🔹ساو: الگو گرفتن از نگاره های طبیعی و دگرگون کردن آنها به شکلهای ناب هندسی؛ در اصل ساییدن یا زدودن است.

🔹سبویی: نوعی چَفت که از تقاطع دو بیضی بدست می آید.

🔹فرسپ: شاه تیر.

🔹کلیل: یک نوع قوس کم خیز ایرانی بدون تیزه.

🔹لغاز: برجستگی عمودی کنار دیوارها.

🔹ورگرد: راهرویی که پیرامون بنا می گردد.

🔹معقلی: گره سازی مختلط کاشی و آجر. کاشی های رنگی و آجرها که زاویه آن تقریبا عمودی است.

🔹نهاز: قسمتهای بیرون زده در پلان.

🔹هره: آجری که بصورت نره(عمودی) می گذارند، در خراسان خرند گفته می شود.

🔹هرنو: سوراخ سقف.

🔹هشتی: تنها جای که از محیط بسته خانه بیرون می آمده و ارتباط با خارج داشت.جهت ایجاد مکث،تقسیم و فضایی جهت انتظار.(هشت به معنی برجسته است.)

🔹هشتگیر : نوعی گره سازی تزئینی، برجسته و فرورفته.

🔹هلوچین : تاب،سهمی،قوس نیم تخم مرغی(نیم بیضی) شکل،نوع معمول چَفت در شمال ایران.طاق باربر.

🔹هور: طرح یا پروژه.

🔹یزدی بند: نوعی آرایش در زیر پوشش.

 

مطلب رو با دوستانتون به اشتراک بگذارین :